System pojemników w Polsce
Od 2017 roku w Polsce obowiązuje rozporządzenie Ministra Środowiska ujednolicające kolory pojemników do segregacji odpadów komunalnych. Wcześniej każda gmina mogła stosować własne oznaczenia, co prowadziło do licznych pomyłek przy przeprowadzkach lub przy korzystaniu z pojemników w innych częściach kraju.
Aktualnie obowiązujący podział to pięć frakcji z przypisanymi kolorami:
| Kolor pojemnika | Frakcja | Przykłady |
|---|---|---|
| Niebieski | Papier i tektura | Gazety, kartony, zeszyty, papierowe torby |
| Żółty | Metale i tworzywa sztuczne | Butelki PET, puszki, folie, opakowania plastikowe |
| Zielony | Szkło | Butelki, słoiki, szklane opakowania |
| Brązowy | Odpady bio (organiczne) | Obierki, resztki jedzenia, fusy, skoszona trawa |
| Czarny lub szary | Odpady zmieszane | Wszystko, co nie pasuje do pozostałych pojemników |
Co wrzucać do niebieskiego pojemnika – papier
Do niebieskiego pojemnika trafiają: gazety, czasopisma, katalogi, zeszyty, papierowe torby, kartony po napojach (tetra pak – zgniecione), pudełka kartonowe. Ważne, żeby karton był suchy i pozbawiony resztek jedzenia. Opakowania po produktach spożywczych warto przepłukać.
Nie należy wrzucać: zabrudzonych chusteczek papierowych, papierowych ręczników, paragonu fiskalnego (zawiera BPA), tapet, papieru fotograficznego ani kartonów pokrytych folią aluminiową (np. opakowań po mleku bez mycia).
Co wrzucać do żółtego pojemnika – plastik i metal
Żółty pojemnik przyjmuje opakowania z tworzyw sztucznych oraz metale. Do tworzyw zaliczamy: butelki po napojach (zgniecione), pojemniki po jogurtach, opakowania po środkach czystości, folie ochronne, siatki. Do metali: puszki po napojach i konserwach, zakrętki metalowe, folia aluminiowa.
Opakowania przed wyrzuceniem warto opróżnić i przepłukać, ale nie muszą być idealnie czyste. Wystarczy usunąć resztki, które mogłyby zabrudzić inne odpady.
Nie należy wrzucać: zabawek plastikowych, rur PCV, opakowań po olejach silnikowych, styropianu budowlanego (tylko opakowania ochronne ze styropianu są OK), materiałów wielomateriałowych nieprzeznaczonych do recyklingu.
Co wrzucać do zielonego pojemnika – szkło
Szkło to surowiec, który można przetworzyć niemal bez strat jakości. Do zielonego pojemnika wrzuca się: butelki po napojach, słoiki, szklane opakowania kosmetyczne. Nie trzeba zdejmować metalowych zakrętek – trafią do odpowiedniej frakcji podczas sortowania w zakładzie.
Nie należy wrzucać: luster, szyb okiennych, żarówek (punkt selektywnej zbiórki odpadów – PSZOK), kryształów, ceramiki ani naczyń żaroodpornych. Szkło budowlane i okienne ma inny skład chemiczny niż szkło opakowaniowe i psuje proces recyklingu.
Odpady bio – brązowy pojemnik
Odpady organiczne to wartościowy surowiec do produkcji kompostu lub biogazu. Brązowy pojemnik przyjmuje: obierki warzyw i owoców, fusy po kawie i herbacie, skorupki jaj, resztki chleba, skoszoną trawę, liście, gałązki do grubości ok. 10 cm.
Nie należy wrzucać: mięsa, kości, ryb (mogą przyciągać szkodniki), produktów mlecznych w dużych ilościach, olejów spożywczych, odchodów zwierząt domowych.
Odpady zmieszane
Pojemnik na odpady zmieszane (czarny lub szary) to ostateczność. Trafia tu wszystko, co nie nadaje się do żadnej innej frakcji: zużyte chusteczki, zabrudzony papier, odzież w złym stanie, zużyte gumowe rękawiczki, mokra tektura, zabrudzony styropian.
PSZOK – punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych
Każda gmina w Polsce jest zobowiązana do prowadzenia co najmniej jednego PSZOK-u. Przyjmuje on odpady, których nie można wrzucić do standardowych pojemników: zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE), baterie i akumulatory, leki przeterminowane, chemikalia domowe, farby, opony, meble i odpady wielkogabarytowe.
Adres najbliższego PSZOK-u można znaleźć na stronie swojej gminy lub na portalu gov.pl – Klimat.
Kary za nieprawidłową segregację
Od 2020 roku właściciele nieruchomości, którzy nie segregują odpadów lub robią to nieprawidłowo, mogą być obciążeni stawką podwyższoną za odbiór odpadów – do czterech razy wyższą niż stawka podstawowa. Kontrole prowadzą pracownicy zakładów komunalnych oraz straż miejska.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2017 poz. 19) określa ujednolicone kolory pojemników na terenie całej Polski.
Najczęstsze błędy przy segregacji
- Wrzucanie pizza-boxów do niebieskiego pojemnika – tłuste pudełka po pizzy trafiają do zmieszanych lub bio.
- Nieusuwanie korków przed wrzuceniem butelki do szkła – korki plastikowe powinny trafić do żółtego pojemnika.
- Wyrzucanie baterii do pojemnika z odpadami zmieszanymi – baterie należą do PSZOK lub pojemników przy sklepach.
- Wrzucanie ceramiki do szkła – ceramika nie topi się w temperaturach stosowanych do recyklingu szkła.
- Mieszanie odpadów bio z plastikowymi torebkami – foliowe worki zaburzają proces kompostowania.